Першая Кантакты Мапа
List pasterski Arcybiskupa Tadeusza Kondrusiewicza na rok katechetyczny 2017/2018
piątek, 08 września 2017 05:21

 

https://catholic.by/2/images/stories/news/2016/12/2/2016-12-27-kandrusiewicz.jpgIDŹCIE NAUCZAĆ, ODPOWIADAJĄC NA WYZWANIA WSPÓŁCZESNEJ KATECHIZACJI

Umiłowani bracia i siostry, drodzy katecheci, dzieci i młodzież!

1.     Rozpoczął się nowy rok nauki. Dzieci poszły do szkoły, a studenci na uniwersytet, by pogłębiać swoją wiedzę i przygotowywać się do samodzielnego życia. Edukacja odgrywa wielką rolę, zarówno w życiu pojedynczego człowieka, jak i całego społeczeństwa. Jest to szczególnie ważne w naszym czasie, gdy nauka i technologia rozwija się z kosmicznym tempem. Opóźnienie prowadzi do katastrofalnych skutków.

Jednak obok uczenia się matematyki, fizyki, chemii, filozofii, medycyny, historii, sztuki, języków obcych itd., koniecznie trzeba zatroszczyć się o formację duchową, ponieważ człowiek składa się nie tylko z ciała, lecz także z duszy. Stąd jednym z fundamentalnych zadań Kościoła jest ewangelizacja, prowadząca człowieka do spotkania z Chrystusem, zjednoczenia z Nim oraz do stałości w wierze, jej wyznawania i odnawiania wypływających z niej obowiązków, czytamy w „Dyrektorium ogólnym o katechizacji” (por. ОКР 80.82). Z tego względu katechizacja powinna znajdować się w centrum działalności Kościoła. Nie na darmo papież Benedykt XVI podczas wizyty biskupów z Białorusi „Ad limina apostolorum” – „Do progów apostolskich” w 2009 r. wzywał do dalszego rozwoju katechizacji, aby ona pokazywała drogę wiary na wszystkich etapach życia człowieka i aby były stworzone warunki, w jakich orędzie Chrystusa może dosięgnąć do każdego środowiska (por. http://files.knihi.com/Knihi/carkva-gazeta/Carkva63.pdf).

2.     Słowo „katechizacja” pochodzi od greckiego „katecheo”. Dosłownie oznacza „przemawiać z góry”, lub „wywołać echo”. Później jego znaczenie dotyczyło nauczania. W rozumieniu kościelnym odnosi się do głoszenia ludziom Ewangelii Chrystusa, by w ich sercach odezwała się silnym echem i je przemieniała. Święty Jan Paweł II  w Adhortacji apostolskiej o katechizacji uczył, że jej sensem jest poznanie Osoby Jezusa Chrystusa – naszego Zbawiciela, który jest „drogą, prawdą i życiem” (J 14,6). Prawdziwe życie chrześcijańskie zawiera się w naśladowaniu Chrystusa, by osiągnąć z Nim zjednoczenie (por. СТ 5). Głównym celem katechezy jest rozwój wiary, wsparty Bożą pomocą (por. СТ 20).

Apostołowie umocnieni Duchem Świętym sumiennie wykonywali wezwanie Jezusa, by iść i nauczać wszystkie narody (por. Mt 28,19). Powinniśmy postępować podobnie.

Obecnie, gdy utrwala się świecki styl życia, który nie uznaje Boga i wzrasta religijny analfabetyzm, coraz bardziej aktualnymi stają się słowa św. Pawła Apostoła, który sensownie pyta, jak ludzie mogą wierzyć w Tego, o którym nigdy nie słyszeli (por. Rz 10,14)? Oznacza to, że musimy siać ziarno wiary w duszach współczesnych dzieci, młodzieży i dorosłych, aby stali się świadkami wiary dla młodego pokolenia.

3.    Powinniśmy dobrze rozumieć wyzwania i możliwości współczesnej kultury i globalizacji świata, aby iść naprzód i móc efektywnie głosić Dobrą Nowinę.

Dzięki Bogu, żyjemy w czasie wolności religijnej, lecz niestety coraz częściej przejawiają się tendencje „prywatyzacji” wiary i nie wzyscy wolą, by zanosić ją w środowisko szkoły, uniwersytetu, w życie społeczne i publiczne. Dowodem na to może być próba Ministerstwa Zdrowia zabraniająca pracownikom medycznym noszenia znaków religijnych. Dzięki Bogu projekt ten został odesłany do dopracowania (por. https://www.kp.by/daily/26624.5/3642344). Niedawno Ministerstwo Edukacji za niewłaściwe uznało podejmowanie w szkołach, na lekcjach historii, tematów dotyczących Prawosławnej Cerkwi i Kościoła Katolickiego (por. http://krynica.info/ru/2017/08/18/minobrazovaniya-izuchenie-temy-pravoslavnaya-cerkov-i-katolicheskijj-kostel-necelesoobrazno/). Jest to nic innego, jak dążenie nie do wolności religijnej, lecz wolności od religii.

Współczesne media zawładnęły myślami ludzi młodych i dorosłych. One mogą pomagać w ewangelizowaniu i katechizacji, lecz równocześnie ich działanie może być destruktywne. Dzisiaj telewizja, radio, czasopisma, video i kino, a szczególnie internet, żądzą sercami, myślami i wyobraźnią ludzi.

Zmienia się także kultura, która coraz częściej staje się bezduszna, zamiast nieść przesłanie duchowe, zgodnie ze znaczeniem słowa „kult”.

Wszystko to i wiele innych kwestii jest glebą, na której powinniśmy siać przesłanie Chrystusa. Wydaje się być zadaniem ponad nasze siły. Jednak historia Kościoła przywraca nadzieję, ponieważ zawsze były wyzwania i należało je przezwyciężać. Powinniśmy pamiętać słowa Jezusa, że bramy piekielne nie przemogą Kościoła (por. Mt 16,18), czego doświadczył także nasz kraj.

Wszystkie pokolenia mają swoje wyzwania i Duch Święty powołuje nowych świętych, wielkich ewangelizatorów i katechetów, aby siać słowo Ewangelii, nauczać ludzi prawd wiary i umacniać w niej w każdym czasie i miejscu. Dlatego także w naszym, trudnym okresie, kiedy tak wielu ludzi znajduje się na skrzyżowaniu swoich dróg życiowych, musimy siać ziarno wiary w ich duszach, przede wszystkim w duszach dzieci i młodzieży.

4.     Ponad sto lat temu lider odrodzenia katolicyzmu w Anglii, bł. Jan Newman mówił, że pragnie mieć ludzi świeckich mocnych wiarą, którzy będą zdolni przekazywać ją innym (por. www.catholiceducation.org/en/culture/catholic-contributions/newman-and-the-laity.html). Takimi w okresie prześladowania Kościoła byli nasi rodzice, dziadkowie i babcie. Dokładnie oni wzięli na siebie odpowiedzialność za katechizację. Jak potrafili, tak uczyli młode pokolenie prawd wiary i umacniali je swoim przykładem. Dzień zaczynali i kończyli modlitwą. W niedziele i święta szli do kościoła, by pomodlić się, nawet, gdy nie było w nim kapłana.

A jak jest dzisiaj? Rodzice cieszą się, gdy ksiądz, zakonnica czy katecheta przygotowują dzieci do I spowiedzi i I Komunii św. Rzeczywiście, jest to bardzo ważne, jednak niewystarczające. „Niedaleko pada jabłko od jabłoni”. Łacińskie przysłowie mówi: “Verba movunt, sed exempla trahunt” – “Słowa popychają, przykłady pociągają” .

Przykład rodziców jest bardzo ważny i nikt nie może być z niego zwolniony. Są oni powołani, by umacniać wiedzę otrzymaną na katechezie poprzez przykład sumiennego życia chrześcijańskiego, codzienną modlitwę, udział w niedzielnej Mszy św., częstą spowiedź i Komunię św. Należy pamiętać, że dzieci będą żyły wiarą rodziców, jeśli oni będą nią żyć. Jeśli pozostaniemy wierni Chrystusowi i naszej misji, dzieci zobaczą, że pielgrzymka wiary jest bardzo wartościową sprawą. Będzie to odpowiedzią na zleconą nam misję, by iść i uczynić uczniami Chrystusa wszystkie narody (por. Mt 28,19).

Dzieje Apostolskie podają, że pierwsi chrześcijanie stale trwali w nauce apostołów, we wspólnocie i na modlitwie (por. Dz 2,42). Dobrze wiemy, że czas jest wartościowszą rzeczywistością. Przeżywamy go, tracimy, zachowujemy. Codziennie rośnie tempo naszego życia, z dnia na dzień, ze spotkania do spotkania, od jednej rozmowy telefonicznej do drugiej itd. Na skutek tego nie starcza nam czasu na formację duchową i rozważanie nad naszą wiarą. Lecz czy wiara może wzrastać bez modlitwy, czytania Pisma Świętego, udziału w życiu sakramentalnym i nabożeństwach, szczególnie Eucharystii? Jest wiele sposobów, by przekonać się, co znaczy być katolikiem, ale żaden z nich nie jest ważniejszy i pełniejszy od uczestnictwa w niedzielnej Mszy św.

Dlatego trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, jak wykorzystujemy dany nam przez Boga czas? Kalendarze naszego życia powinny odzwierciedlać nasze priorytety. Obowiązkowo powinna znajdować się w nich modlitwa i inne praktyki religijne.

Wszystko to przypomina o konieczności katechizowania dorosłych. Powinniśmy pamiętać, że jeśli czegoś nie mamy, nie możemy dać innym. A dzieci i młodzież czekają.

Światowe Dni Młodych, które odbyły się w ubiegłym roku w Krakowie, jeszcze raz pokazały młodość Kościoła, nie patrząc na to, że Europa starzeje się. Ukazały, że młodzież odczuwa głód wiary i pragnienie prawdy Chrystusa, aby nie płynąć z prądem sekularyzmu, lecz przeciw niemu. Dlatego koniecznie trzeba dotrzeć do serc i myśli młodych, w celu przygotowania ich do przyszłych wyzwań, może nawet bardziej złożonych niż obecnie.

5.     Katechizacja jest czymś więcej niż tylko edukacją, zajmuje się pogłębieniem całego chrześcijańskiego życia w celu naśladowania Chrystusa (por. OKP 67). Stąd prowadzić ją powinny odpowiednio przygotowane osoby – katecheci. Dzięki Bogu w Mińsku już od ośmiu lat funkcjonuje Koledż Teologiczny im. św. Jana Chrzciciela. Zostało w nim przygotowanych wielu katechetów, którzy owocnie pracują w parafiach naszej archidiecezji i nie tylko. Każdego roku Wydział Katechetyczny Kurii Mińsko-Mohylewskiej organizuje specjalne sympozja, których celem jest podwyższenie kwalifikacji katechetów.  

Formacja nauczycieli religii nie jest niczym innym, jak częścią planu katechetycznego. Katecheci powinni być dobrze przygotowani do efektywnej pracy w warunkach nowych wyzwań i problemów, z którymi spotyka się współczesny świat i nasze społeczeństwo.

Dzisiejszy świat ma wiele propozycji dla młodego człowieka. Jeśli chcemy, aby znalazło się w nim miejsce dla nauki Chrystusa, powinniśmy szukać właściwych metod do jej głoszenia, aby była zachęcająca. Dlatego katecheci powinni posiadać nie tylko teoretyczną wiedzę, lecz także znać zgodne z duchem czasu praktyki katechetyczne.

Powinni być także ludźmi sumiennymi, żyć zgodnie z etyką chrześcijańską. Papież Franciszek wzywa katechetów do świadczenia życiem prawd, które przekazują wychowankom (por. m.vatican.va./content/francescomobile/it/ angelus/2016/documents/papa-francesco_angelus_20160925.html).

6.     Nie można efektywnie prowadzić zajęć katechezy bez właściwie przygotowanego planu, który powinien zgadzać się z programem katechizacji zatwierdzonym przez Konferencję Episkopatu. Stąd każda parafia winna mieć taki opracowany plan. Ale to jeszcze nie wszystko. Oprócz dobrze przygotowanego planu katechizacji, trzeba ją właściwie oceniać.

Zdajemy sobie sprawę, że współcześnie od czasu do czasu w wielu przedsiębiorstwach lub organizacjach jest prowadzony audyt.  Wykonuje się go w celu wykazania niedociągnięć i ulepszenia wyników pracy. Bez oceny niemożliwym jest progres. Rodzice posyłający dzieci na zajęcia katechezy, również oczekują więcej i mają do tego prawo. Spodziewa się tego również Kościół. Dlatego potrzebujemy samokontroli w dziedzinie katechizacji oraz odpowiedniej troski Wydziału Katechetycznego Kurii w tej ważnej kwestii.

7.     Drodzy rodzice, dzieci i katecheci!

Jeśli dążymy, by iść w przyszłość, zawsze powinniśmy pamiętać, że przekaz wiary katolickiej przez katechetów to przede wszystkim działanie Bożej łaski, którą obdarza nas Duch Święty. Nie bez powodu św. Jan Paweł II mówi, że katecheza, będąca wzrastaniem w wierze i życiu chrześcijańskim, jest sprawą Ducha Świętego (por. СТ 72). Dlatego w procesie katechizacji trzeba zrobić miejsce dla działania Ducha Świętego i łaski Bożej.

Jeśli pozwolimy im działać w naszym sercu, będziemy ludźmi wiary jutra, zdolnej efektywnie odpowiadać na wyzwania czasu i bronić wartości chrześcijańskich, szczególnie przeciwstawiać się globalizacji zła. Staniemy się także prawdziwymi uczniami Chrystusa, aby wykonać powierzoną nam misję we właściwym czasie i miejscu.     

Zawierzając Was wszystkich opiece Maryi, z nadzieją, że realizują się te oczekiwania, szczerym sercem błogosławię na nowy rok katechetyczny w imię Ojca, + i Syna, i Ducha Świętego. Amen.

Arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz
Metropolita Mińsko-Mohylewski

Mińsk, 8 września 2017 r.
Święto Narodzenia Maryi

Bibliografia i skróty:

1.     Jan Paweł II. Adhottacja apostolska “Сatechesi tradendаe” (CT).
2.     Конгрэгация па делам духовенства. Общее катехитическое руководство. СЦДБ – Гатчина, 2002 (ОКР).
3.    https://www.kp.by/daily/26624.5/3642344.    
4.    http://krynica.info/ru/2017/08/18/minobrazovaniya-izuchenie-temy-pravoslavnaya-cerkov-i-katolicheskijj-kostel-necelesoobrazno/.
5.    http://files.knihi.com/Knihi/carkva-gazeta/Carkva63.pdf.
6.    www.catholiceducation.org/en/culture/catholic-contributions/newman-and-the-laity.html.
7.    m.vatican.va./content/francescomobile/it/angelus/2016/
documents/papa-francesco_angelus_20160925.html.

PS.    Przewielebni kapłani niech przeczytają ten list pasterski wiernym w niedzielę 10 września 2017 r.

 
Program Uroczystości w Diecezjalnym Sanktuarium w Trokielach 11-12 lipca 2014 roku

W dniach 11-12 lipca br.w diecezjalnym sanktuarium Matki Bożej wtrokielach (diec. grodzieńska) odbędą się doroczne uroczystości odpustowe.Modlitewnemu spotkaniu towarzyszyć będą słowa: „A pod krzyżem Matka stała”.

Więcej …  
W Grodnie odbędą się Diecezjalne Dni Młodzieży

Tegoroczne XXI Diece­zjalne Dni Młodzieży odbędą się w dn. 16-18 maja w grodzieńskiej parafii Miłosierdzia Bożego w Grodnie na Wiśniowcu. Młodzi zapraszają się, by umacniać swą wiarę, przeżywając wspólne spotkanie z Bogiem i rówieśnikami. Hasłem Dni Młodzieży będą słowa „Ubodzy duchem mają wstęp do nieba”.

Więcej …